روژژميري (تقويم) كردستان ،چاپ شده در سنندج را مرور مي كردم :
دوشنبه 17 فروردين 2709 كردي (17-1-88 ) و 10 ربيع الثاني 1430 هجري قمري - وفات عبدالقادر گيلاني در561 هجري قمري
صداي دلنشين مادر مهربان (اينك در خاك خفته ) را هيچگاه فراموش نمي كنم كه وقتي مشغول بازي بودم و به ناگاه پايم مي لغزيد فرياد مي زد «غوث» و يا عمويم كه درويش جوان قادري بود عبدالقادر گويان به ياريم مي شتافت.
عبدالقادر گيلاني عالم وعارف نامبردار وچهره ي نام آشناي كردستان است كه سير در احوال وغور درآثارش بسي زيبا ونكته آموز است .
تاملي اندك در آثار محي الدين ابو محمدعبدالقادر گيلاني بهره مندي توام او را از شريعت و طريقت به خوبي نشان مي دهد، واعظي حنبلي كه در مذهب شافعي هم فتوي مي داد با تسلط بر ادبيات عرب در شهر بغداد بيش از 140 مجلس وعظ[1] را سامان مي دهد كه شمار حضار در آن گاهي افزون بر 400 نفر بود .[2] در اين مجالس با گفتار آتشين در ابطال افكار نادرست مي كوشد و در اين راستا بي پروا سخن مي گويد و اقوال و افكار و رفتار را با قسطاس مستقيم كتاب و سنت مي سنجد و نمي هراسد . [3]
هدف نگارنده دراين نوشته پرداختن مبسوط به اين دانشي مرد وارسته وتبيين وتحليل مبسوط مسائل نيست بلكه فقط باز خواني دوباره ي ابياتي منسوب به اوست كه آنهارا حاوي وحامل پيامي دل نشين و دقيق براي امروز مي دانم.
آشتي دادن مفاهيم به ظاهر در تقابل در اشعار عبدالقادر گيلاني
مفاهيم دنيوي و حقايق اخروي و رابطه دقيق اين دو مقوله يعني مفاهيمي كه امروزه گروهي جمع آنها را با هم نوعي تقابل (پارادوكس) مي دانند را عبدالقادر گيلاني در قامت عالمي عارف به خوبي تبيين نموده و در ابياتي ذكر نموده است برخي از اين مفاهيم عبارتند از : ذكر شبانه و جهد روزانه ، فرد گرايي و جامعه دوستي ، ظاهر بيني و باطن گرايي ، مرگ انديش و عدم افسردگي ، عمل به اقتضاي حال در عين دور انديشي و نهايتا نصيحت خلق توام با مجاهده با نفس .
در جهان امروز بي پروا مباش
فارغ از انديشه فردا مباش
كشتي پيدا كن و بنشين در او
ايمن از غرقاب اين دريا مباش
بي خبر از ناله شب ها مشو
غافل از احوال مظلومان مباش
در پي خود كن دعا گويان نيك
بد مكن با مردمان ، تنها مباش
دل بسي در جنت و اخري مبند
بي هواي جنت الماوي مباش
كار درويشان و مسكينان بر آر
ياد كن از مرگ و درد افزا مباش
نيكويي كن تو و نيكو نام شو
بد مكن مشهور در ايذا مباش
داد خواهي را چو بيني داد ده
در دكان و جاه بي سودا مباش
زير دستان را تو از پا در ميار
غره ي اين فرق فرقد سا مباش
خلق را محي تو ناصح گشته اي
پيرو اين نفس ناپروا مباش
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
[1] شصت و دو مجلس در كتاب فتح الرباني و هفتاد و هشت مجلس در فتوح الغيب
[2] اين مجالس در صبح هاي جمعه و شبهاي دوشنبه تشكيل مي شدكه گاهي المستنجد (خليفه) هم در آنها شركت مي كرد.
[3] نامه هاي 15 گانه اي از عبدالقادر گيلاني را استاد جميل ابراهيم حبيب گرد آوري كرده كه در آن نامه ها از دويست و هفتاد و پنج آيه قرآن استفاده شده است .
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
منبع : وب سایت کومه کال: http://www.komakal.com